Meer dan veertig jaar nadat Doe Maar een ware tienerrevolutie ontketende en ruim vijftien jaar na de eerste musicalversie, is de muziek van de band terug in het theater — en hoe. Gisteren beleefde Doe Maar! zijn feestelijke première in het AFAS Theater in Leusden, waar producent Medialane in samenwerking met het theater zelf een productie neerzet die zowel nostalgisch als verrassend eigentijds is. Dit is geen eenvoudige jukeboxmusical, maar een bruisende, emotionele en technisch indrukwekkende ode aan een van de grootste fenomenen uit de Nederlandse popgeschiedenis.
Centraal in Doe Maar! De Nederpopmusical staat Rits (Wolter Weulink), een 32-jarige stoere jaren ’80-hunk die na het overlijden van hun moeder de zorg draagt voor zijn zestienjarige halfbroer Tommie (Jelmer de Groot). Hun relatie is hecht, maar de rollen zijn onduidelijk: Rits is tegelijk broer en ouderfiguur, terwijl Tommie, vol puberale energie, zijn grenzen opzoekt en zijn eigen pad wil vinden.
Hun leven wordt op zijn kop gezet wanneer Arent (Daniël Boissevain), de vader van Rits, na achttien jaar afwezigheid ineens weer opduikt. Voor Tommie is hij een interessante vreemdeling, maar voor Rits is Arent de man die hem als jonge puber heeft achtergelaten. Oude pijn en woede komen boven, en een verzoening lijkt ver weg. Toch begint Rits langzaam zijn muren af te breken, wat, na de climax, leidt tot een van de meest aangrijpende scènes van de avond: zijn vertolking van Pa. Waar dit nummer ooit de juist de generatiekloof bezong, wordt het hier een ontroerend lied over vergeving en hervonden verbondenheid. De zaal was tijdens dit moment muisstil.
Rondom dit familiedrama ontvouwen zich andere verhalen. Janis (Isha Ferdinandus) zoekt naar haar identiteit en probeert zich los te maken van haar activistische hippie-moeder Flora (Brigitte Heitzer), wiens idealistische wereldbeeld voor haar dochter zowel bewonderenswaardig als beklemmend is. Alice (Maaike Franken) snakt juist naar vrijheid buiten het veilige, maar benauwende huis van haar behoudende ouders Ria en Rob (Ellen Pieters en Han Oldigs).
De verhoudingen raken nog verder op scherp wanneer Rob een buitenechtelijke relatie begint met Flora. Wat op papier een onwaarschijnlijke combinatie lijkt — de behoudende burgerman en de uitgesproken vredesactiviste — groeit uit tot een onverwachte, ontregelende romance. Flora vat het zelf treffend samen: “Zodra het om de liefde gaat, lever ik mijn IQ in bij de garderobe.”
De voorstelling wordt gedragen door een cast die op alle fronten indruk maakt. Wolter Weulink is ronduit fenomenaal als Rits. Hij balanceert perfect tussen stoere bravoure en kwetsbare emotie. Zijn optreden bij Pa behoort zonder twijfel tot de hoogtepunten van de avond: intens, breekbaar en oprecht. Hier toont Weulink zich niet alleen een sterke zanger en acteur, maar ook het kloppend hart van de voorstelling. Jelmer de Groot blaast als Tommie de zaal omver met een explosie van energie. Zijn spel is fysiek, zijn timing loepzuiver en hij brengt een aanstekelijke puberchaos die doet denken aan een jaren ’80-versie van Jochem Myjer “on steroids”. Hij geeft het stuk een vaart en dynamiek die onmisbaar is.
Brigitte Heitzer weet opnieuw indruk te maken. Haar Flora is fel en uitgesproken, soms met een vleugje Donna uit Mamma Mia! — en dat is precies waarom ze zo overtuigt. Ze is groots en uitbundig waar dat nodig is, maar kan met één enkele zin ook diep ontroeren. Ellen Pieters en Han Oldigs zijn als Rob en Ria een briljant duo. Hun samenspel is messcherp en hun timing vlekkeloos. Ze brengen een humoristische lichtheid die de voorstelling lucht geeft, zonder dat dit ten koste gaat van emotionele diepgang.
Daniël Boissevain, die in de oorspronkelijke versie van Doe Maar! zelf Rits speelde, zet nu een indrukwekkende Arent neer. Zijn spel is ingetogen en zijn zang weet precies de juiste snaar te raken. Daarmee vormt hij een onmisbare schakel tussen verleden en heden, niet alleen binnen het verhaal, maar ook binnen de geschiedenis van deze musical. Isha Ferdinandus en Maaike Franken geven hun rollen als Janis en Alice een authentieke, geloofwaardige invulling. Ze belichamen de zoektocht naar vrijheid, identiteit en volwassenwording met overtuiging en flair.
Het vaste onderkomen in het AFAS Theater — dat zich ontpopt heeft tot een “heel leuk tentje” voor grootschalige musicalproducties — maakt indrukwekkende technische hoogstandjes mogelijk. Twee reusachtige draaischijven, vormgegeven als LP’s, zorgen voor razendsnelle scènewisselingen en vloeiende overgangen. Drie liften in het toneel voegen een extra theatrale dimensie toe, waardoor personages letterlijk uit de vloer verschijnen.
Opvallend verschil met de eerdere productie uit 2007 is dat deze nieuwe versie wél beschikt over een volledig ensemble. Dat geeft de voorstelling letterlijk en figuurlijk meer body. De grotere groep dansers en zangers zorgt niet alleen voor een rijker en voller toneelbeeld, maar versterkt ook de energie en dynamiek van de scènes.
Zoals elke goede jukeboxmusical laat Doe Maar! de muziek spreken. De aanpak doet denken aan Mamma Mia!, waarin een losjes geconstrueerde verhaallijn een kader biedt voor iconische songs. Maar hier is de muzikale impact op een andere manier bijzonder: waar Doe Maar in de jaren ’80 vooral een tienermeisjesfenomeen was, blijkt hun muziek nu generaties en genders te overstijgen. Niet alleen de inmiddels 50+ vrouwen die destijds posters boven hun bed hadden hangen zingen uit volle borst mee, ook een nieuwe generatie twintigers en dertigers — man én vrouw — voelt zich aangesproken. De tijdloosheid van deze muziek is daarmee onomstotelijk bewezen.
Omdat de muziek zo’n centrale rol speelt, zijn ook de muzikanten nadrukkelijk aanwezig. Ze zitten niet verstopt in een orkestbak, maar staan regelmatig zelf letterlijk in de spotlights. Daarmee zijn ze meer dan begeleiders: ze zijn deel van het verhaal. En terecht, want dit is een prima bandje dat het DNA van Doe Maar met overtuiging tot leven brengt.
Tijdens de première was de zaal uitzinnig enthousiast. Jong en oud zongen mee, lieten zich meeslepen en verlieten het theater met een brede glimlach. Voor velen was het een feest van herkenning, voor anderen een eerste kennismaking met een band die de Nederlandse popgeschiedenis blijvend heeft gevormd. Eén ding stond buiten kijf: wie bij binnenkomst nog geen Doe Maar-fan was, was het bij het slotapplaus zeker geworden.
Doe Maar! is een bruisende, ontroerende en technisch indrukwekkende productie die laat zien dat goede muziek geen houdbaarheidsdatum kent. De voorstelling combineert de energie en het jeugdsentiment van de jaren tachtig met een frisse enscenering, een topcast, een sterk ensemble en een indrukwekkende productie van Medialane en het AFAS Theater.
Het verhaal is geen literair kunstwerk, maar een raamwerk waarin de muziek — de echte ster van de avond — optimaal tot zijn recht komt. Binnen het genre van de jukeboxmusical is Doe Maar! simpelweg het hoogst haalbare: een feest voor de oren, het hart en de herinnering.
Frank
Doe Maar! – De Nederpopmusical speelt uitsluitend in het Afas Theater in Leusden. Meer informatie en kaarten: www.doemaardemusical.nl
