No day but today. Welke keuzes maak je als vandaag je laatste dag kan zijn? Dat is het thema van de rock-musical Rent, het meesterwerk van Jonathan Larson uit 1996, gebaseerd op Giacomo Puccini’s opera La Bohème. De musical die Larson zelf nooit uitgevoerd zag voor publiek, want hij overleed vlak voor de eerste try-out. Zijn keuzes, op zijn laatste dag hebben geleid tot een voorstelling die vele “Rent-heads” wereldwijd adoreren, die naast ruim vijfduizend voorstellingen op Broadway nog vele malen uitgevoerd is. Ook in Nederland, in 2000 al goed voor drie Musical Awards (voor Nurlaila Karim, Ellis van Laarhoven en Edwin Jonker) toen Joop van den Ende een vertaling van Daniël Cohen op de planken liet brengen. Diezelfde Daniël Cohen maakte in opdracht van M-Lab een nieuwe versie, die zowel M-Lab’s meest succesvolle voorstelling zou blijken, alsook de zwanenzang van het experimentele theater in Amsterdam-Noord. Het leverde nog twee Musical Awards op, voor Mitch Wolterink als Angel en de productie werd verkozen tot beste kleine musical.
Musicaljournaal schreef eerder over Rent:
Welke keuzes maak je als je weet dat je leven ten einde loopt? Wat doet het verleden ertoe als je geen toekomst hebt? Is wat je doet niet veel belangrijker dan wie je bent? Is je situatie uitzichtloos, als je leeft in het moment? Of andersom? Vragen die centraal stonden in de opera La Bohème van Giacomo Puccini, die in 1896 in première ging. Die opera was de belangrijkste inspiratiebron voor de musical Rent. Schrijver en componist Jonathan Larson werkte er zeven jaar lang aan; de muziek werd rock, de personages (een vriendengroep van acht artiesten) leefden niet in Parijs, maar in een kraakpand in de New Yorkse wijk East Village, de ziekte waaraan een aantal leed was niet het dodelijke tuberculose in het einde van de negentiende eeuw, maar de opkomende aids-epidemie een eeuw later. Maar de levensvragen bleven dezelfde. Wat zou je doen als je nu je laatste levensjaar ingaat? Rent volgt deze groep van acht gedurende één jaar, van Kerstavond tot Kerstavond. Het zijn vrienden zonder toekomst, die het maximale uit het leven willen halen, maar worstelen met relaties, liefde, verlies, artisticiteit, drugs en Aids.
Nu is er een korte tour van deze bewerking, met vertaling en regie door Daniël Cohen en een groot van de M-Lab cast. De acht vrienden uit het gekraakte loft in het New Yorkse East Village worden nu gespeeld door Rosa da Silva (Mimi), Mitch Wolterink (Angel), Ruud van Overdijk (Roger), Renée de Gruijl (Maureen), Karel Simons (Mark), Jeske van de Staak (Joanne), Lars Mak (Benjamin) en Ivo Chundro (Collins), Luc Steegers en Lisa Berendse completeren de cast met diverse kleinere rollen.
Evenals in M-Lab, is het Rent-verhaal verpakt in een terugblik op dat jaar door de oudere Mark. Waar Mark als documentairemaker in de oorspronkelijke opzet van Rent al de observator was, die een “unscripted documentary” wil maken van het leven van de vriendengroep, is dat nu vanuit het retrospectief nogmaals benadrukt. Hij verdeelt de de rollen en het jaar wordt opnieuw gespeeld, in de hoop dat hij antwoord krijgt op de waarom-vragen die zijn leven blijkbaar beheerst hebben. Die opzet lijkt niet helemaal geslaagd; niet alleen krijgt Mark niet de antwoorden die hij zoekt, ook wordt er op deze manier een afstand gecreëerd tot het oorspronkelijke verhaal die de intimiteit en inleving aantast. Daarnaast blijft het jammer dat musicals als Rent in Nederland niet in de oorspronkelijke taal worden gebracht; lokatie, omstandigheden, dialogen en thematiek zijn zó verweven dat elke vertaling, hoe goed deze ook is, een deel van die cohesie aantast.
Met name in de eerste akte zijn de verhaallijnen niet altijd even duidelijk voor het voetlicht gebracht, maar gelukkig komt dat in de tweede akte wel weer samen. Muzikaal is het allemaal dik voor mekaar, goed gebracht door de sterke cast, waarbij vooral de prachtige stemmen van Renée de Gruijl en Jeske van de Staak opvallen, maar ook Rosa Da Silva maakt indruk. Ivo Chundro is meesterlijk als Collins, zowel in acteren als in zang. Mitch laat zien dat de Musical Award voor deze rol zeker (en nog steeds) verdiend is. Ruud van Overdijk is uitstekend op zijn plaats als de rockzanger Rogers, al komt de chemie tussen Roger en Mimi nu minder uit de verf dan in M-Lab.
Rent komt het best tot haar recht in een kleiner theater, waarbij kort op het publiek gespeeld kan worden. Zelfs in het Oude Luxor was al te merken dat een deel van de M-Lab intimiteit verloren is gegaan, maar de goede cast en de bekende Rent-songs houden het toch overeind. Rent speelt een korte tour door een aantal Nederlandse theaters; de liefhebbers hebben tot en met 29 oktober de tijd om het te gaan kijken.
Frank
Meer info en speellijst: delamar.nl/voorstellingen/rent
