Met Efteling Vertelt… Joris en de Draak slaat de Efteling een nieuwe weg in. Het bekende sprookjespark presenteert niet zomaar een nieuwe musical, maar introduceert een fris format waarin vertrouwde verhalen in een eigentijds theatraal jasje worden gestoken. Zondag 14 december ging deze eerste productie met het nieuwe concept in première in Theater aan de Parade in Den Bosch. Daarmee verlaat de Efteling even het park en zoekt zij het theater op, met de ambitie om haar verhalen op een meer verhalende, muzikale en een manier voor jong en oud te vertellen. De vraag is: werkt deze nieuwe aanpak op het toneel?
Het antwoord is een volmondig ja; Joris en de Draak weet de essentie van het oorspronkelijke Efteling-verhaal feilloos te bewaren, terwijl het tegelijkertijd een nieuwe, theatrale laag toevoegt, door het verhaal van twee kanten te laten vertellen. De herkenbare elementen zijn duidelijk aanwezig: het middeleeuwse dorp, de dreiging en suspense van de draak en de morele worsteling van Joris. Ook vervalt de voorstelling nergens in een uitleggerige kindervoorstelling. In plaats daarvan vertrouwt het creatieve team op de kracht van licht, muziek en spel om het verhaal te vertellen, wat zorgt voor een prettig tempo en een volwassen toon.
Opvallend is dat de musical het duistere randje van het sprookje niet schuwt. Waar veel familievoorstellingen de scherpe kanten afronden, durft deze versie “gruwelijk” te zijn wanneer het verhaal daarom vraagt. Dat wordt al vroeg duidelijk wanneer de draak zonder genade het schaap Jaap (fantastisch neergezet door Marijn Brouwers) verslindt. Voor ons is het dus duidelijk dat sprookjes altijd een zweem van dreiging mogen behouden. Juist deze balans tussen herkenning, spanning en narratieve lef maakt het verhaal tot een solide fundament voor dit nieuwe Efteling-format.
Wanneer de familie Van Kampen onderweg naar de Efteling te maken krijgt met autopech, vormt dat het vertrekpunt van een fantasierijk sprookjesavontuur. Een relatief nare gebeurtenis groeit uit tot een gezamenlijke verbeeldingsreis waarin het eeuwenoude verhaal van Joris en de Draak langzaam tot leven wordt gewekt. Marijn Brouwers, Marike Folles, Christiaan Koetsier en Thijmen Staps spelen de leden van de familie Van Kampen én alle rollen uit het sprookje.
Thijmen Staps en Fleur Renes vallen op als de jonge schakels van het gezelschap en zij blijken een ware ontdekking. Fleur Renes vertolkt prinses Rosalie en Thijmen Staps kruipt in de huid van Joris de schapenherder. Hij voelt zich zichtbaar thuis binnen dit universum; hij werkte al vaker voor de Efteling en stond bijvoorbeeld in 2015 al in het Eftelingtheater als Pinokkio. Als liefdeskoppel hebben Fleur en Thijmen een prettige, geloofwaardige chemie die het emotionele hart van de voorstelling versterkt. Vocaal vullen zij elkaar goed aan: Fleur beschikt over een krachtige belt die moeiteloos door de zaal galmt, terwijl Thijmen in zijn solo’s overtuigt met een warm en beheerst vibrato dat zijn zang een aangename diepte geeft. Samen geven zij Joris en Rosalie een frisse en oprechte dynamiek die het sprookje extra glans en magie schenkt.
Marike Folles en Marijn Brouwers leunen in de rollen van o.a. de koningin en de koninge zichtbaar op hun ruime ervaring, die tot uiting komt in zowel hun spel als hun zang. Beiden bewegen zich met vanzelfsprekend gemak door het materiaal en weten precies waar ze moeten vertragen of juist versnellen, zo is het tempo van de voorstelling erg prettig, en niet té snel.
Marike laat zien hoe veelzijdig zij is: haar koningin is geestig en scherp, en zij schakelt moeiteloos tussen de verschillende facetten die haar rollen van haar vragen. Marijn excelleert als de wat “sloomduikelende” koning, maar steelt misschien wel de meeste harten in een geheel andere gedaante. Als schaap Jaap; een rol die op papier eenvoudig lijkt – een keertje bèèèh en je bent klaar, toch? – weet hij met subtiel, dierlijk stil spel en droge timing iets verrassend iconisch neer te zetten. Het is nauwelijks uit te leggen, maar het werkt volledig en is onweerstaanbaar komisch.
Daarnaast weten Marike en Marijn de volwassen grapjes in de voorstelling moeiteloos over te brengen, zonder dat deze uit de toon vallen. Grappen worden strak getimed en met gevoel voor nuance gespeeld, met als persoonlijk hoogtepunt de inmiddels bekende uitspraak voor “oudjes”: “Broche, broche, broche.”
Christiaan Koetsier vormt binnen deze productie een klasse apart. Als Hofnar Harry en een hele reeks andere rollen is hij de ster van de show. De snelheid en precisie waarmee hij schakelt tussen deze uiteenlopende personages is ronduit indrukwekkend; de vele rolwisselingen en haastverkledingen volgen elkaar in zo’n rap tempo op dat je als toeschouwer bijna zelf een error zou krijgen. Toch blijft elke rol helder en herkenbaar, alsof het hier om een volledig afzonderlijke cast gaat.
Wat vooral bewondering afdwingt, is de manier waarop Christiaan de draak bestuurt. Met zichtbaar vakmanschap weet hij dreiging, gewicht en kwaadaardigheid in de pop te laten vloeien. Elke beweging is doordacht en draagt bij aan de spanning, waardoor de draak niet aanvoelt als een toneelattribuut, maar als een levend wezen. Het resultaat benadert het niveau van een hoogwaardige animatronic zoals men die uit de grote pretparken kent, en tilt de voorstelling op visualiteit en zeggingskracht naar een indrukwekkend hoog niveau.
Met Efteling Vertelt… Joris en de Draak bewijst de Efteling dat haar verhalen ook buiten de poorten van het park uitstekend tot hun recht komen. Dit nieuwe format voelt doordacht, rijk uitgewerkt en bovenal doordrenkt van dat onmiskenbare Eftelingsausje. Van duistere sprookjeselementen tot warme humor en oprechte emotie: alles draagt bij aan het gevoel dat je je daadwerkelijk in de Wereld vol Wonderen bevindt. Joris en de Draak is een absolute aanrader voor jong en oud: spannend zonder te choqueren, speels zonder kinderachtig te worden en muzikaal en visueel van een hoog niveau. De Efteling slaat met deze musical een nieuwe weg in, en als dit het startschot is van wat Efteling Vertelt… kan worden, dan smaakt dat zonder twijfel naar meer. Efteling Vertelt…Joris en de Draak is vanaf nu in theaters te zien door heel Nederland en België!
Teddy
