Wat zou jij doen? Het is een vraag die veel van de ruim 3 miljoen bezoekers van Soldaat van Oranje zich gesteld hebben. Wat zou je doen, als je vrijheid van de ene op de andere dag door een vijand afgenomen werd? Als het normale leven tot stilstand kwam en angst ging regeren? Het bleven hypothetische vragen. Tot twee weken geleden.
Natuurlijk is een pandemie zoals we die nu beleven niet vergelijkbaar met een oorlog op wereldschaal. Of wel? Generaties lang hebben we relatief onbezorgd ons leven kunnen leiden. Vrijheid is een vanzelfsprekendheid, waar we hooguit eens per jaar bij stil staan. Tot twee weken geleden.
Het is een wreed virus, dat juist die generatie mensen lijkt te treffen die nu precies 75 jaar geleden voor het laatst de terugkeer van de vrijheid kon vieren. Alsof we allemaal een wake-up call nodig hadden, dat vrijheid nooit vanzelfsprekend is. Waarvoor we moeten blijven vechten.
We moeten nu vrijwillig kiezen voor een inperking van onze vrijheid, om zo het leven van vele duizenden mensen te kunnen redden. In dat opzicht is het precies tegenovergesteld aan wat er tijdens WO II gebeurde, toen vele duizenden mensen zich opofferden, om de vrijheid van ons allemaal terug te winnen.
We weten nu allemaal wat we moeten doen. Het is geen vraag meer. Geen keuze. We offeren allemaal op korte termijn onze vrijheid op. Gaan niet meer naar school, theater, sportclub, restaurant of café. Annuleren onze vakanties. Daarmee redden we duizenden levens. We merken nu pas wat we ons hele leven als vanzelfsprekend beschouwd hebben.
Op korte termijn leveren we allemaal in, zodat de zorgverleners hun te vaak ondergewaardeerde werk kunnen doen. Het redden van levens. Maar iedereen die zich nu de vrijheid ontzegt redt daarmee ook levens. Net zoals dat iedereen die zich nergens iets van aantrekt daarmee levens in gevaar brengt. Vooral de levens van anderen.
Maar zolang we thuis moeten blijven, koesteren we onze herinneringen aan de mooie voorstellingen die we gezien hebben. We treuren om de voorstellingen en evenementen die voortijdig beëindigd zijn. We hopen dat die ene voorstelling die net na 31 mei gepland is wel doorgaat.
Producenten en theaters zien hun zorgvuldig opgestelde planningen in rook opgaan. Men kijkt nu al wat verschoven kan worden. Lazarus krijgt wellicht een herstart na de zomer. Langlopende (of net gestarte) producties als Soldaat van Oranje, Tina de Musical, Hello Dolly en Anastasia gaan weer spelen. Of dat al per 1 juni is, zal de tijd leren. Het is ook mede afhankelijk van hoe goed we allemaal (vrijwillig) schikken in ons lot.
Er is echter één zekerheid. Dit gaat voorbij. We krijgen onze vrijheid terug. En we zien elkaar weer in het theater. Want de creatieve geesten die ons al zoveel moois hebben gebracht gaan dat weer doen. En het publiek zal er weer van genieten. Nog meer dan voorheen zelfs, want we zullen ons beter realiseren dat we de keuze hebben om thuis te blijven of naar het theater te gaan. Maar nu even niet. Nu blijven we even thuis en houden afstand. Zodat we straks die bevrijding kunnen vieren.
Tot in het theater!
Frank