You’re the Top de musical is na 22 jaar weer terug in Nederland. De musical vertelt het verhaal over songwriter Cole Porter die een dubbelleven leidde met een groot geheim. Hij kon hierdoor zichzelf niet zijn binnen de showbizz, want anders kwam zijn homoseksuele geaardheid naar boven. Het veel bewogen leven van Cole Porter is vanaf 12 januari te zien in verschillende theaters door heel Nederland. Tijdens de perspresentatie in hotel The Grand sprak ik met hoofdrolspeler Paul Groot (Cole Porter), Marcel Jonker (Monty Woolley), Perry Dossett (Sidney), Nelleke Kuipers (Ensemble) en Cheyenne Jo Boermans (Ensemble).
Paul Groot heeft de eer om in deze productie songwriter Cole Porter te gaan vertolken. Een man met een druk bestaan, die o.a. 22 musicals kon schrijven in 26 jaar. Voorbeelden hiervan zijn Anything goes, Paris…..’’Zo kan ik nog wel even doorgaan, zegt Paul lachend. De lijst is eindeloos. Met grote hits als “Ev’ry Time We Say Goodbye”, “I’ve Got You Under My Skin”, “Night And Day” en “Begin the Beguine”. Ja, stuk voor stuk prachtige nummers.”
Het interessantste aan de rol van Cole vindt Paul dat het een heel rond figuur is. Het was een man met vele verschillende kanten en niet een bepaald typetje. “Het was een bon vivant, die van rijke huize kwam. Hij trouwde een rijke vrouw, die hem erg stimuleerde zijn eigen materiaal te maken. Hij was dus ook homoseksueel, dat wist zijn vrouw. Hij leidde een dubbelleven, want tegenover de buitenwereld kon hij er niet voor uitkomen. Toentertijd in de dertiger jaren was een homoseksueel nog een psychopaat, dus dat kon je maar beter stil houden. Mensen die bij studio’s werkten werden daarom gewoon ontslagen.”
Paul speelt in deze musical de autobiografische rol van Porter. In het verleden met Koefnoen heeft hij vele verschillende typetjes gespeeld. Het gevaar voor hem om dan van Cole een typetje te gaan maken is voor hem echter niet aan de orde. “Ik heb een biografie van die man gelezen; je leest wat tijdgenoten van hem vonden, er zijn documentaires over hem gemaakt….Dus die man komt helemaal tot leven, spreekt geheel tot de verbeelding. Het is heel tegenstrijdig ook. Hij is aan de ene kant bon vivant geweest, maar is in de loop der jaren….” Cole’s succesvolle leven hield op met een valpartij van een paard, waarbij hij zijn beide benen verbrijzelde. Door de helse pijnen slikte hij veel medicijnen en dronk veel om de pijn te verzachten. Deze twee factoren maakten van hem een onaangename man. “Hij is geëindigd als een kluizenaar. Ging alleen nog maar met het personeel om, want hij stootte zijn vrienden van zich af door zijn onhebbelijk gedrag. Zo haalde hij tijdens het eten zijn kunstgebit uit zijn mond en plonsde dat in de wijn. Of hij ging aan tafel gewoon in zijn urinaal plassen. Daar waren zijn vrienden op een gegeven moment klaar mee en die dachten: bekijk het maar. Cole kwam dus van ver, werd uiteindelijk een populaire succesvolle levensgenieter en dat is langzaam minder geworden. De dood van zijn vrouw en het missen van zijn been maakten hem zo depressief, dat er nooit meer een noot op papier is gekomen.”
Een favoriet nummer van Cole vindt Paul lastig kiezen, maar een van de mooiste nummers vindt hij “After you who”. Dat zong Cole na de dood van zijn vrouw. Ze vroeg hem eens of hij ooit een love song voor haar had geschreven, maar dat had hij niet. Wel liet hij weten, haar keer op keer bij het schrijven in gedachten te hebben gehad. “Toen kwam hij met dit nummer, waarbij je je wel kan afvragen of het over hem en haar gaat? Zij was een motor in zijn leven en daarom echt een prachtig nummer. Sowieso vind ik nummers met een dieper liggende betekenis erg mooi als: “Ev’ry Time I Say goodbye” en “Down in the Depths” gezongen door Marjolein Keuning in de voorstelling.”
Om “Down in the Depths” verder te verklaren komt Paul met het zestien kamer tellende appartement van Cole in een wolkenkrabber. Dat nummer laat goed zien dat iemand die alles heeft, toch ongelukkig kan zijn. “Het is een prachtige tekst, zo beeldend want je kan het zo goed voor je zien, maar ook zo verdrietig. Ze voelde zich zo vergeten in Cole’s drukke showbizz bestaan, dat ze besloot te vertrekken naar New York en daar zingt Linda dit eenzame nummer.”
Afgelopen maandag zijn de repetities begonnen, maar sinds 1995 heeft Paul al vele malen kennis gemaakt met het stuk. Hij was er helemaal fan van en dat kwam o.a. door Willem Nijholt, die toen Cole speelde. Willem heeft destijds het licht bij Paul aangestoken voor de wil de rol te willen spelen; dit kwam door het nodige venijn dat hij in de rol legde. “Een sarcastische, sardonische man. In andere versies waren de acteurs die Cole speelden: Gary Grant en Kevin Kline, allebei zoetsappige mannen. Willem heeft er gewoon ook echt een kreng van gemaakt, want Cole was een veelzijdig man. Hij krijgt bijvoorbeeld pijnscheuten door zijn been in de ene scène, die de namen Jerreldine en Josephina droegen om zich te distantiëren van de pijn. Dit kan dan de volgende scène weer omslaan naar grapjes makend, tot boos en weer terug bij de pijn. Het is wat dat betreft een rol met vele facetten en vele kanten. Daar kan ik alle kanten mee op en me helemaal in gaan uitleven. Wat een prachtige rol.”
Marcel Jonker speelt de rol van Monty Woolley, de beste vriend van Cole Porter, al vanaf hun studententijd. Deze twee hebben samen veel avonturen beleefd op artistiek front, maar ook buiten het theater. Monty Woolley was namelijk de regisseur van de eerste voorstelling van Cole, speelde in films waarbij hij liedjes van Cole zong en hij was daarnaast een Broadway star. Zo waren beide mannen met elkaar verbonden. “Het mooie aan het verhaal van Cole Porter is dat het laat zien dat ondanks je rijkdom je toch met een groot geheim kan leven. Het is eigenlijk heel pijnlijk, dat een man die alles heeft zich zo moest afsluiten van de buitenwereld. Dit met als reden dat mensen zijn homoseksualiteit niet accepteerde, iets wat vandaag de dag ook nog aan de gang is. Ook vandaag kunnen/ durven mensen nog steeds niet (te) zijn wie ze zijn. Dit omdat ze anders worden verketterd door de samenleving. Dat zelfs mensen als Broadway star Cole niet zichzelf kunnen zijn, laat wel zien hoe relevant dit onderwerp was en nog steeds is. De muziek van Cole sluit daar naadloos op aan, want deze autobiografische nummers laten de relevantie goed zien. Het is gewoon tijdloos. Maar is het nou tijdloos of van alle tijden? Laten we het houden op beiden.”
Net als Paul weet Marcel niet zo één twee drie een favoriet nummer van Cole te noemen, maar wel een mooie herinnering aan hem. Als klein jongetje kocht hij van zijn toen nog guldens een plaat van Frank Sinatra. Deze plaat begon met het nummer “I’ve got you under my skin”. “Dat hoorde ik en dacht wat een lekker nummer. Achterop de plaat stond dat dat nummer van Cole Porter was. Naarmate ik ouder werd begon ik steeds meer Cole Porter nummers te leren kennen. Qua favoriet, uit sentimentele overwegingen denk ik dan: “I’ve got you under my skin”.”
Wat Marcel zo aanspreekt in deze rol is dat Monty Woolley de keizer van het hedonisme was. Alleen maar heerlijk volgens hem om te zijn ingehuurd voor het showelement. “Ja ik vermaak me wel hoor.”
Perry Dossett speelt de rol van Sidney en daarnaast zit hij in het ensemble. Hij speelt samen met de andere ensemble leden verschillende kleine rollen gedurende het stuk. De grootste rol die hij in het stuk mag vertolken is Sidney, de enige donkere man in You’re the Top. Wat hij het leukste vindt aan de rol van Sidney? “Sowieso het nummer “Love for sale”, dat ik ook al 22 jaar geleden heb mogen zingen. Toen al een heel groot succes, het werkte gewoon heel goed en dat kreeg ik iedere avond weer terug met het oorverdovende applaus. Altijd gedacht, als dit weer terug zou komen zou ik het nog eens willen doen. Dat komt vooral uit de gedachte van dat ik nu veel meer kennis heb over de teksten van Cole Porter. Ik was toen nog veel te jong. Ik vind dat je toch wel een beetje geleefd moet hebben om deze teksten te kunnen brengen. Ik heb nu veel meer diepgang om in een nummer te stoppen, dan alleen maar een kleur. Heel tof dat ik Sidney nu met nog meer ervaring weer mag gaan spelen.”
Perry kan zich heel goed verplaatsen in het verhaal van Cole, aangezien hij ook homo is. Het inspireert hem dat hij toch zijn levensverhaal heeft kunnen vertellen zonder uit te lekken dat hij homo was. Als je daarbij echt naar de dieperliggende betekenis van zijn teksten had gekeken, dan had je wel kunnen opmaken dat hij homo was. Echter kijken mensen vaak niet verder dan hun neus lang is. “Zo’n nummer dat Paul net zong,”Everytime I say goodbye”, dan denk ik dat heeft hij voor Boris geschreven. Hij moest Boris gewoon laten gaan voor het Hollywood succes.”
Het nummer dat Perry in de musical zingt zoals hierboven beschreven zat in de New Yorkse musical van Cole Porter. Dit nummer werd eerst door een blanke zangeres gezongen, maar na kritiek vanuit het publiek en de pers is dit aangepast. Toen een donkere zangeres het zong kon het ineens geaccepteerd worden. “Er zit dus een connectie in het nummer naar de apartheid in Amerika, dat bepaalde dingen gewoon niet mochten. Blanke vrouwen moesten rein blijven, de gekleurde vrouw kon alles doen. Cole Porter was zelf ook een beetje racistisch, want hij ging wel met donkere mannen naar bed maar een vriendschap opbouwen dat kon niet.”
De reden om de musical te bezoeken is geen lastige vraag voor Perry. “Ik denk als je van mooie muziek, teksten en van arrangementen houdt, dan moet je zeker naar deze show komen kijken.”
Nelleke Kuipers en Cheyenne Jo Boermans lopen stage in het ensemble als afstuderend Codarts studentes. Beiden spelen ze afwisselend gedurende het stuk kleine rolletjes. Zo neemt Nelleke o.a. de rol van Loïs op zich en is Cheyenne te zien als de zuster. Daarnaast hebben beiden meiden ook nog een aantal solozang stukjes.
Als beginnende actrices is het voor hen natuurlijk een eer om gelijk al in zo’n grote productie te staan. Of ze dit ook spannend vinden? Cheyenne: “Ergens wel, want het is best een bekend stuk met bekende namen. Maar daarnaast is de groep ook heel fijn en dat zorgt voor ontspanning.” Nelleke, aanvullend: “Het voelt echt als een warm bad, gelijk al vanaf de eerste repetitiedag. Daarnaast het feit dat wij elkaar al kenden was erg fijn. Natuurlijk is het altijd spannend, maar het is meer gezonde spanning.” Nelleke: “Ik vind het verder heel fijn dat de muziek zo’n grote rol speelt binnen de voorstelling, maar buiten dat is Porters materiaal fantastisch. Ik luister daar al vele jaren naar, maar een favoriet nummer heb ik niet.” Cheyenne: “Het is natuurlijk vet, dat zo’n verhaal van toen nu nog steeds speelt. Over homoseksualiteit en dat dat nog steeds niet kan volgens sommigen. Daarnaast vind ik de muziek echt tijdloos. Dus is het gewoon goed, dat het terug komt. De muziek is wel echt heel vet hoor!” Nelleke sluit zich daar volledig bij aan.
You’re the Top zal op 22 januari 2018 in première gaan in stadsschouwburg Utrecht. Voor meer informatie en de speellijst zie: www.american-songbook.com.
Foto’s en interviews: Dominique